X
تبلیغات
مطالب رادیولژی-آموزشي و اخلاقي -

ساختمان ستون فقرات :         

 ستون فقرات، محور اصلی بدن انسان است و به همان اندازه در استحکام و ثبات بدن اهميت دارد که ستون های محکم برای استحکام يک ساختمان و  اعضاء ديگر از جمله سر، دستها، لگن و پاها و . بر روی اين ستون استوار هستند و ستون فقرات با طرز قرار گرفتن خود به صورت قوسهای متعدد با زوايای معين و استحکام آنها توسط ديسکهای بين مهره ای، ليگامانها و عضلات، قدرت تحمل اين بار سنگين را می يابد.

وظايف ستون فقرات عبارتند از :

انتقال وزن سر، گردن، اندام فوقانی و تنه به لگن

ايجاد کانالی جهت حفاظت از نخاع يا مغز الحرام

ايجاد قفسه ای محکم و استخوانی به کمک دنده ها و استخوان جناغ جهت حفاظت از قلب و ريه ها

تکيه گاهی جهت عضلات تنه و تعدادی از عضلات اندام فوقانی و تحتانی    

ايجاد هماهنگی بين اعضاء و اندام های بدن

 

صفحه  1

 


کمرد درد :

تعريف و انواع کمر درد :

کمر درد يکی از شايعترين علل مراجعه بيماران به مراکز درمانی می باشد بطوريکه بعد از سرماخوردگی و ضربه های کوچک، شايعترين بيماری در انسان است. کمر درد نخستين علت مراجعه بيماران به متخصصين ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب و بطور کلی سومين علت مراجعه بيماران به پزشک می باشد.

درد کمر بيش از ۹۰درصد  افراد را در طول زندگی حداقل يکبار دچار می سازد. و بيش از ۵۰ درصد  از افراد بيش از يک مرتبه دچار آن می شوند. علل بسيار متفاوتی می توانند سبب ايجاد کمر درد شوند. تقريبا” در ۸۵ درصد از افرادی که برای کمر درد معاينه و بررسی می شوند علت خاصی پيدا نمی شود. کمر درد بعد از سرماخوردگی دومين عاملی است که سبب می گردد افراد در سرکار حاضر نشوند و نيز يکی از علل شايع ويزيت توسط پزشک می باشد بيش از ۹۰ درصد  افرادی که دچار کمر درد ميشوند طی ۲ ماه بهبود می يابند. طبق آمار مختلف، کمردرد، در بين بيماريهايی که باعث از کارافتادگی، ناتوانی از کار و مرخصی ناشی از آن در افراد زير ۴۵ سال می گردند، مقام اول را دارد.

صفحه  2

کمر درد، درد آزار دهنده ای است که شخص را از انجام کارهای روزمره اش باز داشته و به استراحت در بستر وادار می کند. بنابراين، می تواند علاوه بر مشکلات جسمی، موجب مشکلات روحی و روانی شده و اثرات منفی بر اقتصاد خانواده و جامعه بگذارد. تا حدود ۲۰ سال قبل، اکثر افرادی که برای درمان دردهای عضلانی اسکلتی به درمانگاههای فيزيوتراپی و ارتوپدی مراجعه می کردند، افراد بالای ۵۵ تا ۶۰ سال بودند و در واقع تخريب غضروف مفصلی در سنين بالا شروع می شد، ولی امروزه اين سن به ۳۰ سال کاهش پيدا کرده و پزشکان شاهد مراجعه بيمارانی با سنين ۳۰ تا ۵۰ سال با دردهای گردن، زانو، کمر  و مفاصل مختلف به مراکز درمانی هستند.

امروزه با پيشرفت زندگی مدرن، شيوع کمر درد نه تنها کمتر نشده بلکه زيادتر هم شده است. و عجيب اينکه حتی سرعت بالا رفتن آن، از رشد جمعيت هم بيشتر بوده است. در ايالات متحده آمريکا همين کمر درد، دومين عامل غيبت از کار بوده و معادل ۳۰ تا ۸۰ ميليون دلار در سال از توليد کم کرده! حدود ۹۰ درصد افراد در عمر خود کمر درد را يک بار هم که شده حس کرده و ۵۰ تا ۷۰ درصد  مردم دوره های مکرر کمر درد را در طول زندگی شان تجربه می کنند. اين آمار البته در کشورهای صنعتی بيشتر است. اما متاسفانه اين درد حتی کودکان مدرسه ای را هم گرفتار   می کند، بطوری که آمار نشان می دهد ۶۰درصد  کودکان ۱۵ تا ۱۶ ساله هم دچار آن هستند. با تمام اين احوال، از پيشگيری و درمان اين درد عذاب دهنده نااميد نشويد.

بروز کمر درد در مردان ۲۵ تا ۵۵ ساله بيشتر است ولی در خانم ها بعد از ۵۰ سالگی شروع می شود. متاسفانه معاينات بالينی نمی تواند بروز کمردرد را پيشگويی کند چون زيادند افرادی که آرتروز ستون فقرات يا بيرون زدگی ديسک کمر دارند اما درد ندارند.

صفحه  3

                   

                                                                                                                                                    کمر درد از نظر ماهيت درد به سه دسته تقسيم می شود:

۱- کمر درد گذرا : دردی ناگهانی و شديد در ناحيه کمر و ناشی از انجام حرکات نامناسب و يا کشيدگی بيش از حد ستون فقرات است. هر چند که اين درد گذرا است اما هيچگاه نبايد کم اهميت شمرده شود، چرا که ميتواند اخطاری برای عود مجدد آن باشد و سريعا” بايد جهت جلوگيری از تکرار آن اقدام شود.                                          2- کمر درد مزمن: کمر دردی  که بيش از يکماه از بروز آن می گذرد را مزمن می نامند. کمر درد مزمن در واقع در اثر عدم درمان و يا مقاومت به درمان کمر درد حاد ايجاد می گردد. بديهی است که درمان به موقع و مناسب درد حاد، همواره درد مزمن را به حداقل می رساند، درد مزمن کمر بايد به عنوان يک علامت جدی تلقی شده و کليه معاينات بالينی و آزمايشات پاراکلينيکی جهت بيماريهای سيستمتيک انجام

صفحه  4

3 - کمر درد حاد: يک درد حاد در ناحيه کمر است که در اثر قرار گرفتن در وضعيتهای غلط، خم شدنهای مکرر و به مدت طولانی و يا ضربه به ستون فقرات کمری ايجاد می شود. کمر دردی که کمتر از يکماه از شروع آن     می گذرد را حاد می نامند. نشانه وقوع آسيب بافتی بوده و بدرجات مختلفی در فرد ايجاد ناتوانی می کند. هر چند که آسيب کوچک باشد ولی بايد مراقب بود و از تکرار آن جلوگيری کرد. برای اين منظور در وهله اول بايد درمان علامتی جهت کنترل درد انجام شده و سپس در مورد بهبودی کامل اقدام و تمامی فعاليتهای طبيعی ستون فقرات را به شکل اوليه خود بازگرداند. البته اولين وقوع حمله حاد کمر درد، نيازی به نگرانی ندارد و ليکن بايد پيامدهای آن را در نظر گرفت و هر چه زودتر برای رفع آن اقدام نمود در غير اينصورت صدمه و جراحت شدت پيدا کرده و دوره ناتوانی ادامه خواهد يافت . به طوريکه طبق آمار، شانس بازتوانی موفق در بيمارانيکه کمر درد آنها بيش از ۶ ماه مقاومت می کند کاهش يافته و حتی پس از سه ماه مقاومت درد، وضعيت روحی و روانی بيمار تغيير خواهد کرد. پس به طور جدی با تکرار يک حمله شديد کمر درد مقابله کنيد.

گردد. به هر صورت درد کمر مستلزم يک بررسی دقيق و درمان مناسب توسط گروهی درمانگر، متشکل از پزشک، متخصص فيزيوتراپی ، متخصص روانپزشکی و…. ميباشد.

انواع درد کمر :

۱- درد موضعی : درد موضعی، دردی است که در اثر آسيب وارده به ناحيه کمر ايجاد شده و در همان منطقه احساس می گردد و معمولا” فرد قادر به درک محل دقيق آن است.

۲- درد راجعه : عبارتست از دردی که از يک ناحيه به ناحيه ديگر سرايت مي کند. همه کمر دردها لزوما” به دليل ناهنجاری ستون فقرات نيستند، بلکه می توانند بدليل ضايعات احشايی باشند که درد آنها به ناحيه کمر ارجاع می شود. در نتيجه، بررسی و معاينه بالينی دقيق اين مناطق توسط پزشک ضرورت دارد.

۳- درد انتشاری : غير از درد انتشاری عصب سياتيک که در بالا توضيح داده شده، ممکن است درد، منشاء عصب سياتيک نداشته باشد و از نقاط ديگر به مسير اين عصب انتشار يابد. مهمترين منشاء دردهای انتشاری عبارتند از : مفاصل بين مهره ای، رباطهای مربوطه، رباطهای خلفی که مهره های کمری را به يکديگر متصل می کنند و بالاخره عضلات اطراف آنها و عضلات ثبات دهنده لگن.

 

صفحه  5

 


علل کمر درد :

بطور کلی کمر درد را می توان بر حسب علت به دو دسته عمده تقسيم بندی نمود: علل مکانيکی و علل غيره مکانيکی

کمر درد مکانيکی :

شامل آن دسته از بيماريهايی هستند که در اثر و يا به واسطه يک عامل مکانيکی مانند ضربه، حرکات فيزيکی نامناسب، کم بودن قوام عضلات و يا فشار بيش از حد به ناحيه ستون فقرات کمری و در اثر بد قرار گرفتن وضع بدن در حالت نشسته و ايستاده ايجاد می گردند. اين دسته از بيماريها ۹۰% از علل کمر درد را تشکيل می دهند و نکته جالب اينکه براحتی قابل پيشگيری هستند.

دو سری از عوامل می توانند سبب آسيب پذيری ستون فقرات کمری و وقوع کمر دردهای مکانيکی گردند.

الف ) عوامل پيش زمينه ای يا مستعد کننده شامل :

قرار گرفتن در وضعيت های نامناسب

کاهش تحرک در نتيجه عدم استفاده و بهبود ناکافی

استرس ناشی از کار

چاقی

ب ) عوامل آشکارساز شامل :

استفاده جديد ( New Use )                استفاده بيش از حد ( Over Use )

صفحه  6

ضربه ( Trauma,Abuse )                  استفاده نادرست ( Misuse )

علل غير مکانيکی :

علل غير مکانيکی شامل آن دسته از علل طبی و يا بيماريهای سيستمی هستند که در سير بيماری به طرق مختلف ممکن است باعث کمردرد شوند و تشخيص و درمان اين بيماريها تماما” به عهده پزشک معالج شما می باشد.

- شايعترين علل طبی عبارتند از : بيماريهای التهابی، بيماريهای عفونی، سرطانها، و بيماريهای متابوليکی و مسموميت با فلزات سنگين راديوم- و …. که تشخيص و درمان همه آنها همانطور که گفته شد بر عهده پزشک معالج شما می باشد.

عوامل زمينه ساز برای علل طبی کمر درد:

۱- سن بالای ۴۵ سال، بخصوص در بيماريهای غير التهابی و بيمارانيکه  سابقه ای از عوامل مکانيکی را ذکر نمی کنند.

۲- کمر دردهای شبانه که با استراحت نيز بهبود نمی يابند.

۳- وجود علائم و نشانه های همراه کمر درد مانند: تب، تعريق، کاهش وزن، ضعف و خستگی مزمن که با کنترل درد نيز بيمار احساس سلامتی نمی کنند.

در بسياری از موارد به رغم معاينه فيزيکی دقيق و انجام آزمايشات مختلف، علت مشخصی برای کمر درد پيدا نمی شود . بهتر است بدانيد سيگار با کاهش سطح اکسيژن در بافت نخاع موجب تاخير در بهبود اين درد می شود. بعضی مشاغل هم می توانند انسان را مستعد ابتلا به کمردرد کنند، مانند شغل هايی که نياز به رانندگی طولانی دارد و راننده را در معرض لرزش وسيله نقليه قرار می

صفحه7

دهد؛ شغل هايی که نياز به ايستادن و نشستن طولانی دارد؛ کسانی که بايد بارهای سنگين را به دفعات جابه جا کنند . بنابراين اگر شغل شما چنين حرکاتی را ايجاب مي کند بهتر است بيشتر به فکر خود باشيد. کمر درد علاوه بر عوامل غير مکانيکی مانند عفونت و سرطان و..که خيلی شايع نيستند، علل ديگری هم دارد؛ مانند گرفتگی های عضلانی ( اسپاسم ) کشيدگی و آسيب ّ رباط ها، آرتروز، فتق ديسک های بين مهره ای، پوکی استخوان و ..اما فارغ از اسم های متفاوتی که اين بيماری ها دارند مشکل اصلی در اغلب آنها فشار بيش از حدی است که به ستون مهره ها و اجزای دور و بر آن مانند عضلات و  رباط وارد می آید                                                                                                                                     عامل اين فشارها زندگی پر از حرکات نامناسب است. منظور دقيقا” همان حرکاتی است که شايسته يک بدن سالم نيستند؛ مانند بد نشستن روی صندلی ، قوز کردن هنگام رانندگی، بد ايستادن و…… استفاده از عضلات کمر در حرکاتی که پيش از اين انجام نمی داده ايد، مانند بلند کردن يک مبل سنگين !

بطور کلی علل کمر درد عبارتند از :

تحت فشار قرار گرفتن ريشه های عصب نخاعی که به اندام تحتانی می روند .

کمر درد ناشی از کشيدگی ماهيچه ای يا رباط های کمر

درد ناشی از عفونتهای ستون مهره

درد ناشی از تومورهای ستون مهره

نشانه های درد ناشی از آسيب کمر :

دردی که امکان دارد به جلو، کناره ها يا عقب ساق پا تير بکشد يا محدود به ناحيه تحتانی کمر باشد.

دردی که با فعاليت بدتر شود.

دردی که در شب يا در نتيجه نشستن طولانی مدت مثلا” رانندگی طولانی بدتر شود.          

صفحه  8

دردی که همراه با گزگز شدن يا ضعف در بخشی از پا باشد.

پيشگيری از کمر درد :

انجام ورزشهائی مثل شنا، پياده روی و دوچرخه سواری با افزايش ميزان تناسب و توان می توانند در کاهش ابتلا به کمر درد مفيد باشند.

تقويت عضلات شکم ميزان ابتلا به کمر درد و در موارد وجود کمر درد شدت آنرا کاهش می دهد.

افرادی که کار آنها مستلزم بلند کردن اجسام سنگين است يا ورزشکارانی که سروکارشان با وزنه سنگين است بايد هرگز از کفشهای پاشنه بلند بمدت طولانی استفاده نکنيد. حتما” از کمربندهای پهن محافظ کمر استفاده کنند. در هنگام ايستادن طولانی مدت هر از گاهی به روی يک تکيه گاه يا ديوار تکيه کنيد تا از فشار بر روی کمر کاسته شود نمائيد. هم تشک های خيلی نرم و هم تشکهای ست سبب کمردرد می شوند لذا از تشک مناسب استفاده کنيد.

هرگز اجسامی را که برای شما سنگين هستند بلند نکنيد. در هنگام بلند کردن اجسام کمر بايد عمود بر زمين و نه خم شده به جلو باشد بايد اجسام را در حاليکه نزديک بدن شما هستند با زانوها بلند کنيد.  

بارهای سنگين :

به جای بلند کردن اجسام سنگين، از راه های ديگری مانند هل دادن برای جابه جا کردن استفاده کنيد ( هل دادن بهتر از کشيدن است . )

صفحه  9

تا می توانيد از ديگران کمک بخواهيد و از بلند کردن وسايل سنگين با خم کردن کمرتان خودداری کنيد. بهتر است زانوهايتان را خم کرده و کمرتان را صاف نگه داريد. البته يادتان باشد که پاها را از هم کمی فاصله بدهيد.                          از بلند کردن يک جسم سنگين و چرخاندن کمرتان بطور همزمان جدا” خودداری کنيد. هميشه هنگام حمل اجسام سنگين، آن را نزديک بدن نگه داريد .

 قاعده نشستن:

اگر مجبوريد مدت طولانی روی صندلی بنشينيد بهتر است هر نيم ساعت به بهانه های مختلف از جا برخاسته و راه رفته يا به بدن خود حرکات کششی بدهيد.

از صندلی مناسب با پشتی و با زاويه حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ درجه، استفاده کنيد و اگر صندلی تان محافظ قوس کمر ندارد، قوس کمر را با يک بالشتک کوچک محافظت کنيد.

به جای چرخاندن کمرتان حين کار، از چرخش صندلی استفاده کنيد.

وسايل مورد استفاده تان را در دسترس خود روی ميز بچينيد تا برای استفاده از آنها مجبور به خم کردن کمرتان به جلو نشويد.

ايستادن و خوابيدن بدون کمر درد:

هنگام ايستادن خود را به جلو خم نکنيد، گوش ها، شانه و لگن را بايد در يک امتداد و شکم را تو نگه داريد.

اگر مجبوريد مدت طولانی بايستيد، يکی از پاها را روی يک پله يا چهارپايه به ارتفاع ۲۰ سانتی متر قرار دهيد تا فشار کمتری به کمر وارد شود و هر ۱۰ دقيقه جای پاها را با هم عوض کنيد.

بهترين حالت خوابيدن خوابيدن به پهلو در حالی است که زانوها کمی خم بوده و يک بالش کوچک بين دو زانو قرار گيرد. اگر به پشت می خوابيد لازم است يک

بالش زير زانوان و يک بالش کوچک زير گودی کمر قرار دهيد .

صفحه  10

برای خارج شدن از تختخواب ابتدا به کنار تخت بچرخيد و پاهای خود را از تخت آويزان کرده، با کمک دست ها و سفت کردن عضلات شکم بنشينيد.

تناسب و تعادل :

اگر اضافه وزن داريد، بهتر است برای جلوگيری از کمر درد هم که شده وزنتان را کم کنيد.

کيف و کوله پشتی تان را بی جهت سنگين نکنيد.

کفش مناسب و راحت با پاشنه ۳ سانتی متر يا کمتر به پا کنيد.

اگر پوکی استخوان داريد با مصرف ويتامين D و کلسيم کافی طبق تجويز پزشکتان و ورزش کردن، آن را درمان کنيد تا دچار شکستگی مهره نشويد.

ورزش های سبک هوازی بطور منظم با بهبود عملکرد عضلات ميتواند موجب زياد شدن قدرت و تحمل کمرتان شود. پياده روی و شنا هم از ورزش های مناسب برای کمر درد هستند.

آيا نيازی به گرفتن عکس يا ” ام . آر. آی ” هست ؟

اکثر مردم سئوال می کنند آيا عکس برداری معمولی يا ام.آر.آی لزومی دارد؟ بايد گفت همه کمر دردها نياز به عکس برداری ندارند. در مواردی که مشکوک به صدمات استخوانی مثل سرطان هستيد عکس برداری ميتواند مفيد باشد. ولی عکس ها صدمه به مهره ها در اثر ضربه، پوکی استخوان، صدمه به بافت های نرم عضله و رباط ها و ديسک ها را نشان می دهند زمانی که تصميم به جراحی داريم و يا در تشخيص علت دردهای بهبود ناپذير، انجام ” ام.آر.آی ” توصيه می شود. زيرا بر اساس آن درمان را تغيير خواهند داد.

                                                                                                                                                                                     

صفحه 11

 


پرستاری از بيمار و کمر درد:                                                                                                       ميزان بروز کمر درد، در پرستاران با نوع فعاليت آنها که مستلزم بلند کردن اجسام سنگين و انجام کارهای سخت و ممتد در اورژانس است، ارتباط زيادی دارد. اين ميزان با محيط پراسترس کاری افزايش می يابد. بطوريکه ميزان بروز حمله های حاد کمر درد در پرستارانی که در بخشهای درمانی بيمارستانی کار می کنند بسيار بيشتر از آنهايی است که معمولا” کار اداری و يا اجرايی دارند.

آمار نشان داده است، در بيمارستانهايی که کلاسهای آموزشی جهت پيشگيری و درمان کمر درد، برای پرستاران داير گرديده، ميزان بروز کمردرد، بسيار پايين بوده است. در نتيجه وجود چنين آموزشهايی جهت پرستاران زحمتکش کشور ما نيز ضروری بنظر می رسد، اما از آنجائيکه در اين کتاب امکان پرداختن به اين مسئله بطور مبسوط وجود ندارد، تنها به ذکر برخی از اصول اوليه آن می پردازيم.

پرستاران عزيز بايد تمامی وضعيت های مناسبی را که جهت بلند کردن کشيدن و هل دادن و حمل اجسام در ابتدای اين بخش توضيح داده شد رعايت کنند.

همه ميزها و يا تختهای بيماران بايد ارتفاع قابل تغيير داشته باشند، بطوريکه با اهرم هيدروليکی يا الکتريکی سطح آنها بالا يا پايين برود و هر شخص با توجه به نياز خود بتواند آن را تغيير دهد.

هنگام مرتب کردن تخت بيمار و يا تعويض ملحفه آن موارديکه را که در مورد مرتب کردن تخت خواب توضيح داده شد، رعايت کرده و ترجيحا” دو نفری اين کار را انجام دهيد.

صفحه  12

پرستاران عزيز بايد طوری آموزش ببينند که بتوانند بر اساس توانائيهايشان، تجهيزات مناسب و مورد نياز خود را جهت استفاده مطلوب در محيط کار انتخاب کنند.

محيط کار پرستاری بايد از نظر شرايط روانی، سروصدا ، نور، دما، حجم و کار مناسب تا بدين ترتيب از استرس های فزآينده کاسته شود.

در خاتمه لازم به ذکر است که در برخی کشورها جهت بعضی مشاغل خاص مدرسه کمر ( Back School ) اختصاصی داير می گردد.

( Back School ) صنعتی در بهداشت صنعتی يا مدرسه کمر در بهداشت حرفه ای و يا به عنوان بخشی از برنامه توانبخشی و … البته در اين کتاب جای بحث در مورد همه آنها نيست و اميد آنکه توضيحات مختصر اين بخش بتواند برای خوانندگان عزيز مفيد واقع شده مورد استفاده قرار گيرد.

تصحيح برخی وضعيتهای پرخطر

بلند کردن اشياء بعد از نشستن طولانی:

برداشتن اشياء بعد از دوره های طولانی نشستن، می تواند آسيب پذيرترين وضعيت را برای ستون فقرات کمری شما بوجود آورد. اين وضعيت در مسافرتهای طولانی بسيار اتفاق می افتد. بطوريکه شما بعد از نشستن بمدت طولانی در قطار ، اتومبيل و يا در هواپيما، در حالت خميده و دولا شده، اقدام به برداشتن و جابجا کردن چمدانهای سنگين کرده و بدين ترتيب آسيب زيادی به ستون فقرات کمری خود وارد می کنيد. چنين وضعيتی می تواند آغاز گر درد کمر از همان لحظه و يا حتی صبح روز بعد باشد.

صفحه  13

جهت پيشگيری از  بروز چنين دردهايی شما می توانيد بعد از بلند شدن از روی صندلی، به حالت ايستاده قرار گرفته و مطابق شکل گودی کمر را افزايش داده و بدين ترتيب، قوسهای ستون فقرات و رباطهای کمری را که تا بحال خميده و بی حرکت قرار داشتند، به وضعيت طبيعی خود برگردانيد.

                                                                                                                                   غوز کردن پس از ورزش سنگين:

اين يک خطر سنگين شگفت آور است که ورزشکاران بدان مبتلا می شوند. پس از يک روز کار سخت و ورزش سنگين و خسته شدن تمام عضلات پس از يک فعاليت پر انرژی  مطمئنا” نياز به يک استراحت  ايده ال خواهيد داشت و بدترين وضعيت، استراحت کامل روی يک راحتی بزرگ و نرم به حالت خميده است.

بهترين استراحت پس از هر فعاليت طاقت فرسايی، خوابيدن به پشت يا دمر خوابيدن بمدت ۱۰ دقيقه است. ( دمر خوابيدن بهتر است ) .

حالت ديگر اين است که مطابق شکل به پشت خوابيده و برای مدت ده دقيقه پاهای خود را روی يک صندلی قرار دهيد. هميشه با برگرداندن قوسهای ستون فقرات به حالت طبيعی می توان از بروز چنين دردهايی جلوگيری کرد.

ايستدن طولانی، يک وضعيت خطر است چرا که پس از مدتی عناصر حمايت کننده ستون فقرات ( عضلات و ليگامانها ) که خسته شده و قدرت حفظ قوسهای طبيعی ستون فقرات را نخواهد داشت. اين وضعيت منجر به افزايش قوس کمری و بروز کمر درد می شود.

درمانهای رايج کمر درد:

صفحه  14

درمانهای دارويی :  درمانهای دارويی شامل داروی اختصاصی برای نوع بيماری و در صورت لزوم تجویز مسکن جهت درمان علامتی درد است. همانطور که گفته، هدف اصلی در درمانهای دارويی، درمان علت بيماری است و چنانچه علت بيماری قابل درمان نبوده و يا جزو علل مکانيکی کمردرد باشد، دارو را می توان به صورت مسکن تجويز نمود که بهتر است غير استروئيدی و بدون کورتون باشد. بديهی است در چنين مواردی استفاده از مسکن می تواند به طور موقتی باشد و انجام روشهای فيزيکی مانند فيزيوتراپی و تمرينات درمانی حتما” ضروری است.

درمانهای فيزيکی :

برای معالجه برخی از بيماران مبتلا به کمردرد، علاوه بر درمانهای علامتی توسط داروهای مسکن، لازم است درمانهای فيزيکی نيز انجام شود.

اين درمانها، تنوع زيادی دارند و از روشهای بسيار قديمی کمردرد مانند طب سوزنی ( از چين ) و ماساژ ( از فرانسه ) تا متدهای جديد فيزيوتراپی توسط دستگاههای پيشرفته را شامل می شوند.

برخی از روشهای فيزيوتراپی در درمان کمردرد عبارتند از :

-حرارت درمانی: گرم کردن و يا سرد کردن عضو دردناک جهت کنترل درد از ديرباز توسط بشر استفاده می شده است. گرما درمانی امروزه به دو صورت سطحی ( برای پوست ) و عمقی ( برای مفاصل و يا عضلات ) توسط دستگاههای پيشرفته فيزيوتراپی انجام می شود.

الکتريسيته درمانی:  به تجربه ثابت شده است که طول موج و فرکانسهای خاصی از جريان برق در کنترل درد، ترميم رخم، تقويت عضلات و بسياری موارد ديگر موثر بوده و امروزه دستگاههای پيشرفته الکتريکی به اين منظور طراحی شده اند.

صفحه  15

مانيپولاسيون : اين روش که در بين عامه مردم به نام جا انداختن شناخته شده است، در موارديکه انحراف کوچکی در ستون فقرات ايجاد شده باشد، مورد استفاده قرار گرفته و آن را اصلاح می کند. مانتيپولاسيون حتما” بايستی توسط پزشک متخصص و يا متخصص فيزيوتراپی آموزش ديده انجام گردد، در غير اين صورت بسيار خطرناک بوده و ممکن است سبب آسيب به نخاع شده و يا افرادی که مبتلا به پوکی استخوان هستند سبب ايجاد شکستگی مهره ها شود.

ليزر درمانی: استفاده از ليزرهای کم توان نظير ليزر آرگون هليم و ياقوت با هدف کاهش درد افزايش روند ترميم زخم ها، کاهش التهاب و بسياری از موارد ديگر موثر بوده و امروزه توسط فيزيوتراپيست ها استفاده می شود.

آب درمانی: شامل يکسری حرکات ورزشی داخل آب می باشد و از آنجائيکه در اين وضعيت بيمار درد کمر را کمتر احساس می کند بسيار مفيد است.

تمرينات درمانی :

يکی از مفيدترين روشهای درمانی کمر درد است و در صورت استمرار بطور موثری از عود کمر درد نيز جلوگيری می کند. تمرينات درمانی انواع مختلفی دارند و بسته به محل درد علت درد و وضعيت ستون فقرات ( از جمله ميزان انحناهای آن ) نوعی از تمرين قابل توصيه است.

درمانهای ارتوپدی:

درمانهای ارتوپدی فنی شامل يکسری ابزارهای کمکی است که توسط کارشناس ارتوپدی فنی جهت بيمار ساخته می شود.

مانند: کرستهای ستون فقرات ( کرستهای کمر و گردن ) که بطور شايع استفاده می شوند. اين وسايل می توانند بطور موقت در کاهش درد و اسپاسم عضلات مفيد باشند ولی استفاده طولانی مدت و مستمر آنها مضر است و سبب آتروقفی ( لاغر شدن ) عضلات حمايت کننده شده و پس از مدتی نتيجه معکوس می دهد.

درمان جراحی :

صفحه  16

درمان جراحی، آخرين روش جهت کنترل درد ستون فقرات و آنهم در شرايط خاصی می باشد و در شرايط معمول به هيچ وجه قابل توصيه نيست.   طبق آمار، امروزه در مورد فتق ديسک بين مهره ای تنها در ۱۵-۵ درصد موارد جراحی توصيه می شود که شامل موارد زير است:

دردر بيمار آنقدر شديد می باشد که با استراحت بهبود نيافته و به دارو جواب ندهد و موجب اختلال جديد در فعاليتهای روزمره و يا اجتماعی بيمار گردد.

بيماری طوری پيشرفت نمايد که منجر به فلج اندام، اختلالات حسی و يا بی اختياری ادرار باشد.

در حال حاضر ۹۵-۸۵ درصد ديسکهای کمری بدون جراحی و با روشهای درمانی که قبلا” توضيح داده شده بهبود می يابند.

نکته قابل توجه اين است که جراحی، درمانی قطعی دردهای کمری ناشی از ديسک نمی باشد و پس از آن، انجام تمرينات درمانی و در بعضی شرايط استفاده از روشهای فيزيوتراپی جهت کاهش درد ضروری است.

 

 

 

+ نوشته شده در هجدهم دی 1388ساعت 11:34 قبل از ظهر توسط حبیب عباسپور ممرابادی |